Beleidsondersteuning
Voor onze opdracht beleidsondersteuning helpen we de beleidsmakers door hen juridische en financiële studies, statistieken en voorontwerpen van wetten en besluiten te bezorgen en door parlementaire vragen te beantwoorden.
Ramingen in het kader van COVID-19
In 2020 deden we onderzoek naar het Corona-ouderschapsverlof en de extra premie naar aanleiding van COVID-19 voor wie recht heeft op de inkomensgarantie voor ouderen (IGO) en het gewaarborgd inkomen (GI). Daarnaast voerden we ook een studie uit naar oversterfte en de daaraan gekoppelde impact van COVID-19 op de pensioenuitgaven 2020.
In 2021 hebben we de studie naar oversterfte geactualiseerd op basis van het volledige jaar 2020. We hebben de geraamde impact hiervan doorgetrokken naar de volgende jaren en mee in rekening genomen bij de opmaak van de aangepaste begroting 2021.
Daarnaast hebben we ramingen van de budgettaire impact uitgevoerd:
- voor de vrijstelling van cumulatie met beroepsinkomsten in verschillende essentiële sectoren zoals de zorg en het onderwijs;
- met betrekking tot het verlengd toekennen van een COVID-premie van eerst 50 euro en nadien 25 euro aan wie recht heeft op IGO of een GI.
Ramingen in het kader van de welvaartsenveloppe 2021-2022
We werkten in 2021 aan de ramingen van de theoretische 'Welvaartsenveloppe 2021-2022' op vraag van het Planbureau.
Op vraag van de sociale partners maakten we in de loop van 2021 ramingen van de budgettaire impact in het kader van de verdeling van de welvaartsenveloppe 2021-2022. We realiseerden ook een aantal studies over de budgettaire impact van mogelijke wetswijzigingen of ingediende wetsvoorstellen op vraag van de Beleidscel pensioenen of van het Rekenhof. En op vraag van het Beheerscomité maakten we een analyse rond de financiële houdbaarheid van het bijzonder pensioenstelsel van de beroepsjournalisten.
Pensioenhervormingen uit het regeerakkoord
In 2020 en 2021 hebben we de beleidsmakers vooral ondersteund met ramingen van de budgettaire impact van mogelijke pensioenmaatregelen uit het regeerakkoord.
We maakten in 2020 onder meer ramingen van de budgettaire impact met betrekking tot de geleidelijke optrekking in de periode 2021-2024 van:
- de minimumpensioenen,
- de inkomensgarantie voor ouderen (IGO),
- de loonplafonds,
- de drempels van de ZIV- en de solidariteitsbijdrage.
Verder maakten we studies om een beter zicht te krijgen op het profiel van de personen die recht hebben op een overlevingspensioen en op een overgangsuitkering.
We zorgden daarnaast voor een uitgebreide analyse van de bestaande eindeloopbaanmaatregelen in het domein van de pensioenen, ter voorbereiding van de ontwikkeling van een kadaster van eindeloopbaanmaatregelen.
In 2021 hebben we talloze ramingen van de budgettaire impact en analyses uitgevoerd op vraag van de Beleidscel in de volgende domeinen:
- het vervroegd pensioen vanaf 60 jaar na 42 jaar loopbaan;
- de invoering van een pensioenbonus;
- de invoering van een deeltijds pensioen;
- een hervorming van de minimumpensioenen;
- een verlenging van de duur van de overgangsuitkering en de invoering van een minimumovergangsuitkering voor werknemers.
Ontwikkeling van de micro-simulator Exsyspen 2.0
De micro-simulator is een beleidsondersteunende tool waarmee onze Studiedienst de complexiteit van het pensioenproces zo nauwkeurig mogelijk zou moeten kunnen nabootsen tot op het individuele niveau. Daarvoor moeten we talrijke integreerbare simulatiemodellen (rustpensioenen, overlevingspensioenen, socio-economische en demografische factoren, instroom, uitstroom, …) ontwikkelen. De tool waarmee de simulatiemodellen ontwikkeld kunnen worden, is afgerond. We werken nu aan de verbetering van de tool, zodat de kwaliteit van de pensioensimulaties ook verder verbetert.
In 2021 hebben we de tool verrijkt met de modellering van de intersectorale transities en met de berekening van de overlevingspensioenen. We hebben de berekening van het overlevingspensioen in het ambtenarenstelsel afgerond. In het werknemersstelsel zijn we gestart voor het pensioen op basis van een bestaande loopbaan en gaat de analyse en implementatie verder.
Daarnaast blijven we onze inspanningen opdrijven om de duur van de simulaties (momenteel 14 uur) te beperken. Het doel is om aan de beleidsmakers budgettaire ramingen te bezorgen die gebaseerd zijn op ingewikkelde simulaties of big data-analyses binnen aanvaardbare termijnen.
Studies met betrekking tot het pensioengedrag
In 2020 werkten we een prognosemodel uit waarmee we een vergelijking kunnen maken tussen:
- de datum waarop mensen met pensioen kunnen gaan (vroegst mogelijke pensioendatum) en
- de datum waarop ze effectief met pensioen gaan.
Zo kunnen we nu het pensioengedrag van mensen binnen de verschillende pensioenstelsels bestuderen. Dit helpt ons om:
- meer realistische voorspellingen te maken;
- de impact te bepalen van mogelijke wijzigingen van de vroegst mogelijke en/of de wettelijke pensioendatum.
Intussen werd het model verder verfijnd. De selectie werd uitgebreid tot de leeftijdscohorte 57 jaar (59 jaar voorheen). Zo kunnen de prognoses voor meerjarenramingen van 3 jaar en meer nog dichter bij de realiteit aansluiten.
Antwoorden op statistische en parlementaire vragen
In 2021 beantwoordden we ook 620 statistische vragen met betrekking tot pensioenen van politieke instanties, journalisten, professionelen uit de sector en iedereen die voor een studie statistieken vroeg.
Daarnaast beantwoordde de Pensioendienst 69 parlementaire vragen.
Voorontwerpen van wetten en besluiten
In de periode 2020-2021 heeft de Studiedienst in totaal 80 voorontwerpen van wetten en besluiten aan de Beleidscel pensioenen bezorgd: 32 in 2020 en 48 in 2021.