Pensioenmalus
Vanaf 2027 wordt de malus ingevoerd voor wie met vervroegd pensioen gaat en niet voldoet aan de loopbaanvoorwaarden om geen malus te krijgen.
- Wat is de pensioenmalus?
- Wat zijn de voorwaarden om geen malus te krijgen?
- Welke dagen tellen mee voor de voorwaarden?
- Hoeveel bedraagt de malus?
- Hoe kan ik nagaan of ik aan de voorwaarden voldoe?
- Veelgestelde vragen
Wat is de pensioenmalus?
De malus is een vermindering van uw bruto pensioenbedrag als u vervroegd met pensioen gaat en niet voldoet aan de loopbaanvoorwaarden.
- Gaat u pas op de wettelijke pensioenleeftijd met pensioen? Dan krijgt u sowieso geen malus.
- Als u een malus krijgt, is dat definitief. Dit betekent dat uw pensioen definitief verminderd blijft, ook nadat u de wettelijke pensioenleeftijd bereikt.
Wat zijn de voorwaarden om geen malus te krijgen?
Om vervroegd met pensioen te gaan zonder malus moet u aan 2 voorwaarden voldoen:
- 35 jaar loopbaan met minstens 156 dagen die meetellen voor de malusvoorwaarden
én - 7 020 dagen op uw volledige loopbaan die meetellen voor de malusvoorwaarden
Bent u zelfstandige? Ga dan voor meer informatie over de voorwaarden voor de malus naar de website van de RSVZOpent in een nieuw venster.
In de volgende gevallen krijgt u sowieso geen malus:
- Als u voor 1 februari 2027 al met pensioen kunt gaan, ook al stelt u uw pensioen uit.
- Als u als werknemer in een speciaal stelsel werkte en in dat stelsel vóór 1 februari 2027 al met pensioen kunt gaan. U krijgt dan ook geen malus op eventuele andere pensioenen die later ingaan.
Opgelet: kunt u pas na 1 februari 2027 met pensioen gaan in dat speciaal stelsel en voldoet u niet aan de voorwaarden? Dan krijgt u wel een malus op al uw pensioenen - Als u als beroepsmilitair met pensioen gaat op aanvraag of op leeftijdsgrens.
- Als u als ambtenaar met pensioen gaat op basis van een overgangsmaatregel HR Rail voor rollend personeel.
- Als u als ambtenaar na uw 63e verjaardag 365 dagen ziek bent, uw vroegste pensioendatum bereikt en daardoor ambtshalve gepensioneerd wordt.
- Als u als ambtenaar vóór 31 januari 2025 in een uitstapregeling bent gestapt.
- Als u als ambtenaar vóór 31 januari 2025 goedkeuring kreeg voor een uitstapregeling.
Welke dagen tellen mee voor de loopbaanvoorwaarden van de malus?
- Effectief gewerkte dagen
- Zorgverlof (o.a. thematische verloven, gemotiveerd tijdskrediet, …)
- Moederschapsrust (zwangerschapsverlof en moederschapsverlof, inclusief borstvoedingspauzes, werkverwijdering)
- Geboorteverlof (voor vaders en meeouders), adoptieverlof en pleegouderverlof
- Militaire dienst
- Ziekte- en invaliditeitsperiode
- Arbeidsongeval en beroepsziekte
- Tijdelijke werkloosheid (is een vorm van werkloosheid waarbij de werknemer verbonden blijft door een arbeidsovereenkomst, bv. technische werkloosheid, wegens overmacht, ...)
- Werkloosheidsperioden van havenarbeiders, vissorteerders, vislossers, zeevissers en kunstwerkers
- Dagen van lock-out
- Dagen van uitoefening van een functie van rechter in sociale zaken of commissie toepassing sociale wetgeving
- Perioden van syndicale opdracht
- Dagen van voorlopige hechtenis zonder veroordeling
- Effectief gewerkte dagen en sommige gelijkgestelde perioden in een land waarmee België een akkoord inzake sociale zekerheid heeft gesloten
Zijn er jaren waarin u net geen 156 dagen hebt?
We kunnen deze jaren aanvullen met:
Jaren waarin enkele dagen ontbreken om aan de vereiste 156 dagen te komen kunnen we aanvullen met maximum 5 reservedagen in totaal.
Zo kunnen we:
- één jaar waarin u 151 dagen hebt, aanvullen met uw 5 reservedagen.
- maximum 5 jaar waarin u 155 dagen hebt, aanvullen met elk 1 dag.
Deze 5 reservedagen:
- tellen niet mee voor de voorwaarde van 7 020 gewerkte dagen op uw volledige loopbaan.
- tellen niet mee voor de berekening van uw pensioenbedrag
We gebruiken ook reservedagen om aan de voorwaarden van het vervroegd pensioen te voldoen. Omdat de voorwaarden voor het vervroegd pensioen anders zijn dan de voorwaarden van de malus, kunnen deze reservedagen op een andere manier ingezet worden per maatregel.
Balansdagen: beschermingsmaatregel voor halftijds werk met schommelende uurroosters
Deze maatregel is om burgers te beschermen die tijdens hun loopbaan halftijds werken met schommelende uurroosters, en die door deze schommelingen sommige jaren net minder dan 156 dagen hebben en andere jaren net iets meer.
Hoe werkt dit concreet?
We beschouwen een jaar als halftijds gewerkt als u tussen 150 en 162 dagen hebt gewerkt.
Per aaneensluitende periode dat u halftijds werkte, bekijken we of we effectief gewerkte dagen van een jaar waarin u meer dan 156 dagen hebt, kunnen overzetten naar de jaren waarin u net geen 156 dagen hebt. Deze dagen noemen we 'balansdagen'.
Met deze balansdagen worden jaren van net meer dan 156 dagen en jaren van net minder dan 156 dagen in eenzelfde periode van halftijdse tewerkstelling in balans gebracht.
- U moet zelf niets doen. We passen deze beschermingsmaatregel automatisch toe wanneer we uw pensioendatum berekenen.
- Net als de reservedagen zetten we de balansdagen automatisch op de meest voordelige manier in.
- Hebt u recht op deze beschermingsmaatregel? Dan gebruiken we eerst de balansdagen. Pas daarna gebruiken we de 5 reservedagen.
We gebruiken ook balansdagen om aan de voorwaarden vaan het vervroegd pensioen te voldoen. Omdat de voorwaarden voor het vervroegd pensioen anders zijn dan de voorwaarden voor de malus, kunnen deze balansdagen op een andere manier ingezet worden voor elke maatregel.
Kris heeft 2 perioden halftijds gewerkt:
| Jaren | Gewerkte dagen |
| 1980 | 312 |
| 1981 | 312 |
| 1982 | 157 |
| 1983 | 157 |
| 1984 | 153 |
| 1985 | 160 |
| 1986 | 153 |
| 1987 | 312 |
| 1988 | 275 |
| 1989 | 152 |
| 1990 | 159 |
| 1991 | 154 |
| 1992 | 157 |
| 1993 | 156 |
| 1994 | 130 |
| 1995 | 312 |
Per periode tellen we het aantal dagen boven de 156 dagen. Zo komen we tot:
- 6 dagen in de periode van 1982 tot en met 1986 (1 in 1982, 1 in 1983 en 4 in 1985)
- 4 dagen in de periode van 1989 tot en met 1993 (3 in 1990 en 1 in 1992)
We gebruiken deze balansdagen per periode om de jaren waarin u geen 156 dagen hebt aan te vullen:
Met de 6 balansdagen van de 1e periode kunnen we:
- 1984 aanvullen tot 156 dagen met 3 dagen
- 1986 aanvullen tot 156 dagen met 3 dagen
Met de 4 balansdagen van de 2e periode kunnen we:
- 1991 aanvullen tot 156 dagen met 2 dagen
- 1989 aanvullen tot 154 dagen met de resterende 2 dagen
Resultaat:
We komen 2 balansdagen te kort om 1989 aan te vullen tot 156 dagen.
We gaan dus 2 reservedagen toevoegen om toch aan 156 te komen.
Door de balansdagen en de reservedagen kunnen we deze 4 jaar meetellen voor de loopbaanvoorwaarde voor de malus.
Hoeveel bedraagt de malus?
Uw brutopensioen wordt verlaagd met een bepaald percentage voor elk jaar dat u vroeger met pensioen gaat dan uw wettelijke pensioenleeftijd. Met andere woorden: hoe vroeger u met pensioen gaat, hoe hoger de pensioenmalus die ingehouden wordt op uw pensioen. Het percentage per jaar hangt af van uw geboortejaar:
| U bent geboren | Malus per jaar dat u vroeger stopt dan uw wettelijke pensioenleeftijd |
|---|---|
| In 1960 of vroeger | 0 % |
| tussen 1961 en 1965 | 2 % |
| Tussen 1966 en 1974 | 4 % |
| In 1975 of later | 5 % |
Deze vermindering:
- wordt toegepast in verhouding tot het aantal maanden dat u voor uw wettelijke pensioenleeftijd op pensioen gaat.
- is definitief. Dit betekent dat uw pensioen definitief verminderd blijft, ook nadat u de wettelijke pensioenleeftijd bereikt.
Jef gaat 4 jaar voor zijn wettelijke pensioenleeftijd met pensioen en heeft recht op 1800 euro bruto.
Hij heeft:
- 36 jaar loopbaan met minstens 156 dagen
- 6 580 dagen op zijn volledige loopbaan van de 7 020 vereiste dagen.
Hij voldoet slechts aan 1 van de 2 voorwaarden en zal dus een malus krijgen.
Hij is geboren in 1975. Zijn maluspercentage per jaar is dus 5 %. Zijn pensioen zal verminderd worden met 20 % (4 jaar vervroeging x 5 %).
Zijn pensioen wordt dus 1 440 euro bruto (1 800 euro - 360 euro (= 20 % van 1 800 euro)).
Robert gaat 10 maanden voor zijn wettelijke pensioenleeftijd met pensioen en heeft recht op 1 900 euro bruto.
Hij heeft:
- 40 jaar loopbaan met minstens 156 dagen
- 6 240 dagen op zijn volledige loopbaan van de 7 020 vereiste dagen.
Hij voldoet slechts aan 1 van de 2 voorwaarden en zal dus een malus krijgen.
Hij is geboren in 1974. Zijn maluspercentage per jaar is 4 %. Zijn pensioen zal verminderd worden met 3.33 % (4 % /12*10 maanden).
Hebt u verschillende pensioenen opgebouwd en neemt u deze op verschillende momenten op?
- Pensioenen die u voor 2027 kunt opnemen zijn altijd vrijgesteld van de malus.
- Voor pensioenen die u pas vanaf 2027 kunt opnemen, wordt bij de startdatum van dit pensioen gekeken of u voldoet aan de voorwaarden om vrijstelling van de malus te krijgen.
Anita kan in 2025 met pensioen gaan als ambtenaar.
In 2027 is ze 65 jaar en kan ze met pensioen als werknemer. Op dat moment voldoet ze niet aan de dubbele voorwaarde van minstens 35 jaar met 156 gewerkte dagen én 7 020 gewerkte dagen over haar gehele loopbaan om vrijgesteld te zijn van de malus.
Als Anita haar beide pensioenen opneemt in 2027 dan heeft ze:
- geen malus op haar pensioen als ambtenaar
- wel een malus op haar pensioen als werknemer
Als Anita haar beide pensioenen opneemt in 2028 op haar wettelijke pensioenleeftijd dan ontvangt ze beide pensioenen zonder malus.
Hoe kan ik nagaan of ik aan de voorwaarden voldoe?
Op mypension.be vindt u onder ‘Mijn pensioen plannen’ de pagina ‘Wat betekent de hervorming voor mij’. Op deze pagina vindt u een teller voor de malus.
- de loopbaangegevens ontbreken
- de berekening niet mogelijk is
Wat toont de malusteller?
De teller toont, op basis van de gegevens waarover we vandaag beschikken, het aantal dagen en jaren uit uw loopbaan die meetellen om aan de voorwaarden te voldoen om geen malus te krijgen.
Staan er 2 vinkjes (V)? Dan voldoet u nu al aan de voorwaarden.
Staan er een of twee kruisjes (X)? Dan hebt u nog niet genoeg dagen of jaren om aan die voorwaarde te voldoen.
Neen, als u voor 2027 al met pensioen kunt gaan, krijgt u geen malus, ook niet als u uw pensioen uitstelt.
- Als u uw pensioen uitstelt tot uw wettelijke pensioendatum krijgt u sowieso geen malus.
- Als u maar enkele jaren of dagen tekortkomt om aan beide voorwaarden te voldoen, kunt u uw pensioen uitstellen en verder werken tot u aan de voorwaarden voldoet om geen of minder malus te krijgen.
Omdat de dagen die meetellen om vervroegd met pensioen te gaan verschillen van het aantal dagen die meetellen om geen malus te krijgen.
In onze overzichtstabelOpent in een nieuw venster zie je duidelijk welke dagen meetellen voor het vervroegd pensioen en dewelke meetellen voor de malus.
Voorbeeld:
Nicole is 63 jaar op 01.07.2027 en heeft 42 loopbaanjaren met minstens 156 dagen die meetellen om vervroegd met pensioen te kunnen gaan. Nicole kan dus op 01.07.2027 met vervroegd pensioen gaan.
Voor de malus tellen sommige perioden niet mee en heeft ze slechts:
- 30 jaar met minstens 156 dagen
- 4 784 dagen over haar hele loopbaan
Nicole voldoet niet aan de voorwaarden van de malus en zal dus een vermindering krijgen als ze met vervroegd pensioen gaat.
De malus van uw overleden huwelijkspartner heeft geen invloed op uw overlevingspensioen. We berekenen uw overlevingspensioen op basis van het pensioen zonder malus van uw overleden huwelijkspartner.
- Dan blijven de huidige regels voor uw vroegste pensioendatum gelden. Ook als u uw pensioen uitstelt tot 2027 of later.
- U krijgt geen malus.
- Uw pensioen als ambtenaar blijft berekend op basis van uw huidige referteperiode.
- Let op: Nieuwe regels vanaf 2027 kunnen wél uw pensioenbedrag beïnvloeden als u uw pensioen uitstelt, zoals de beperking van de gelijkgestelde perioden van werkloosheid en eindeloopbaan.
Omdat de dagen die meetellen om vervroegd met pensioen te gaan verschillen van het aantal dagen die meetellen om geen malus te krijgen.
In onze overzichtstabelOpent in een nieuw venster zie je duidelijk welke dagen meetellen voor het vervroegd pensioen en dewelke meetellen voor de malus.
Voorbeeld:
Nicole is 63 jaar op 01.07.2027 en heeft 42 loopbaanjaren met minstens 156 dagen die meetellen om vervroegd met pensioen te kunnen gaan. Nicole kan dus op 01.07.2027 met vervroegd pensioen gaan.
Voor de malus tellen sommige perioden niet mee en heeft ze slechts:
- 30 jaar met minstens 156 dagen
- 4 784 dagen over haar hele loopbaan
Nicole voldoet niet aan de voorwaarden van de malus en zal dus een vermindering krijgen als ze met vervroegd pensioen gaat.
De malus van uw overleden huwelijkspartner heeft geen invloed op uw overlevingspensioen. We berekenen uw overlevingspensioen op basis van het pensioen zonder malus van uw overleden huwelijkspartner.