Pensioenhervorming van 2025–2029

Datum publicatie: 29.05.2026

We maken op deze pagina een onderscheid tussen de pensioenwijzigingen:

• die voor iedereen zijn, zowel voor werknemers, voor ambtenaren als voor zelfstandigen;
• die enkel voor werknemers zijn;
• die enkel voor ambtenaren zijn.

Bijkomend maken we ook een onderscheid tussen de maatregelen die te maken hebben met de bepaling van de pensioendatum, de berekening van het pensioenbedrag en tenslotte, de pensioenen die al betaald worden.

Vragen?
Onder elke maatregel beantwoorden we de meest gestelde vragen.
Raadpleeg ook onze rubriek ‘Veelgestelde vragen’.
 

 

Overzicht van de wijzigingen:

• Pensioenwijzigingen voor iedereen
  • Wijzigingen met impact op de pensioendatum:
    • Voorwaarden vervroegd pensioen – vanaf 2027
    • Nieuwe mogelijkheid om vanaf 60 jaar met pensioen te gaan na een lange loopbaan met veel effectief gewerkte dagen – vanaf 2027
    • Waarom kan mijn vroegste pensioendatum op mypension.be verschuiven?
       
  • Wijzigingen met impact op het pensioenbedrag:
    • Pensioenmalus voor wie met vervroegd pensioen gaat én niet voldoet aan de nieuwe werkvoorwaarden – vanaf 2027
    • Stopzetting opbouw van de bestaande pensioenbonus vanaf 31 december 2025
    • Nieuwe pensioenbonus voor wie pensioen uitstelt na de wettelijke pensioenleeftijd én voldoet aan extra werkvoorwaarden – opbouw vanaf 2026 voor ingangsdatum pensioen 2027 of later
    • Aanpassing perioden die meetellen voor gewaarborgd minimumpensioen
       
  • Wijziging met impact op gepensioneerden:
    • Beperkte indexering hogere pensioenen – vanaf juli 2025
    • Absoluut maximum
       
• Pensioenwijzigingen specifiek voor werknemers
  • Wijzigingen met impact op het pensioenbedrag:
    • Beperkt fictief loon voor perioden van werkloosheid en eindeloopbaan – perioden vanaf februari 2025 voor pensioenen die ingaan in 2027 of later
    • Beperking van de gelijkgestelde perioden van werkloosheid en eindeloopbaan voor de berekening van het pensioenbedrag
    • Pensioenbescherming bij progressieve werkhervatting na arbeidsongeval of beroepsziekte – vanaf 2025
       
• Pensioenwijzigingen specifiek voor ambtenaren
  • Wijzigingen met impact op de pensioendatum:
    • Verhoging pensioenleeftijd preferentiële stelsels – vanaf 2027
    • Loopbaanbreuk - aanpassing verhogingscoëfficiënt – vanaf 2027
    • Beperking van de aanneembaarheid van niet-gewerkte periodes – vanaf 2027
       
  • Wijzigingen met impact op het pensioenbedrag:
    • Verlenging termijn referentiewedde – vanaf 2027
    • Beperking van de aanneembaarheid van niet-gewerkte periodes – vanaf 2027
    • Afschaffing gunstigere loopbaanbreuken voor diensten gepresteerd – vanaf 2027
       
  • Wijziging van het pensioen wegens lichamelijke ongeschiktheid (ziektepensioen):
    • Afschaffing pensioen wegens lichamelijke ongeschiktheid
       
  • Wijzigingen met impact op gepensioneerden:
    • Afschaffing perequatie
       
• Veelgestelde vragen
• Weg van het regeerakkoord van 31 januari 2025 naar effectieve wetgeving

 

Bent u zelfstandige?

U vindt alle informatie over de hervorming van het zelfstandigenpensioen op de website van het RSVZOpent in een nieuw venster.
 

Wat wijzigt er voor iedereen (werknemer, ambtenaar én zelfstandige)?

Wijzigingen met impact op de pensioendatum:

• Voorwaarden vervroegd pensioen – vanaf 2027
• Nieuwe mogelijkheid om vanaf 60 jaar met pensioen te gaan na een lange loopbaan met veel effectief gewerkte dagen – vanaf 2027
   

Wijzigingen met impact op het pensioenbedrag:

• Pensioenmalus voor wie met vervroegd pensioen gaat én niet voldoet aan de nieuwe werkvoorwaarden – vanaf 2027
• Stopzetting opbouw van de bestaande pensioenbonus vanaf 31 december 2025
• Nieuwe pensioenbonus voor wie pensioen uitstelt na de wettelijke pensioenleeftijd én voldoet aan extra werkvoorwaarden – opbouw vanaf 2026 voor ingangsdatums vanaf 2027
• Aanpassing perioden die meetellen voor gewaarborgd minimumpensioen
   

Wijziging met impact op gepensioneerden:

• Beperkte indexering hogere pensioenen (> 5 250 euro) – vanaf juli 2025
• Absoluut maximum – vanaf juli 2025
• Centenindex

 

Wat wijzigt er specifiek voor de werknemerspensioenen?

Wijzigingen met impact op het pensioenbedrag:

Wat wijzigt er specifiek voor de ambtenarenpensioenen?

Sommige maatregelen zijn enkel van toepassing op specifieke groepen ambtenaren. In de komende weken zullen we deze pagina verder aanvullen en detailleren.

Wijzigingen met impact op de pensioendatum:

• Verhoging pensioenleeftijd preferentiële stelsels – vanaf 2027
• Loopbaanbreuk - aanpassing verhogingscoëfficiënt – vanaf 2027
• Beperking van de aanneembaarheid van niet-gewerkte perioden – vanaf 2027

Wijzigingen met impact op het pensioenbedrag:

• Verlenging termijn referentiewedde – vanaf 2027
• Beperking van de aanneembaarheid van niet-gewerkte perioden – vanaf 2027
• Afschaffing gunstigere loopbaanbreuken voor diensten gepresteerd – vanaf 2027

Wijziging van het pensioen wegens lichamelijke ongeschiktheid (ziektepensioen):

• Afschaffing pensioen wegens lichamelijke ongeschiktheid

Wijziging met impact op gepensioneerden:

• Afschaffing perequatie
   

 

Wijzigingen die uw pensioendatum kunnen beïnvloeden

Verhoging pensioenleeftijd preferentiële stelsels – vanaf 2027

Militairen

Vanaf 1 februari 2027 dooft de ambtshalve pensionering volgend op de 56^e verjaardag uit voor militairen met een graad lager dan die van generaal-majoor of luitenant-generaal.

Deze uitdoving gebeurt geleidelijk aan volgens het geboortejaar.

Voor militairen met een rang van generaal-majoor of luitenant-generaal gelden andere leeftijdsgrenzen.

Als u op 1 januari 2027 in dienst bent als militair of pas daarna in dienst treedt, dan telt de tijdsbonificatie van twee jaar mee om te voldoen aan de algemene leeftijds- en loopbaanvoorwaarden voor vervroegd pensioen.

De tijdsbonificatie van twee jaar geldt niet voor de opening van het recht op een uitgesteld pensioen.

 
HR Rail

Tot 2027 is vervroegd pensioen bij HR Rail mogelijk op aanvraag voor rollend personeel.

De huidige pensioenleeftijd is:

• 55 jaar als u minstens 30 jaar als rollend personeel hebt gewerkt.
• 60 jaar min één maand per semester dat u als rollend personeel hebt gewerkt op voorwaarde dat u minstens 30 jaar loopbaan bewijst bij HR Rail.

Vanaf 1 februari 2027 dooft de huidige regeling uit:

 

 Aanpassing preferentiële loopbaanbreuken en verhogingscoëfficiënt – vanaf 2027

Alle preferentiële loopbaanbreuken naar 1/60

Vandaag hebben sommige ambtenaren gunstigere loopbaanbreuken voor de berekening van hun pensioen. Als u recht hebt op een voordeligere loopbaanbreuk (1/55, 1/50, 1/48, …), vermenigvuldigen we uw werkelijke loopbaan met de huidige verhogingscoëfficiënt 1,05.

Vanaf 2027 worden alle voordeligere loopbaanbreuken vervangen door 1/60 en de verhogingscoëfficiënten naar 1 gebracht.

Uitzonderingen:

• Onderwijspersoneel, uitgezonderd hoger onderwijs
  Als u in het onderwijs werkt, wordt uw verhogingscoëfficiënt vanaf 2027 jaarlijks met 0,005 verminderd tot 1,025 in 2031. U behoudt dus een voordeel voor de berekening van uw vroegste pensioendatum.
  Deze uitzondering geldt niet voor het onderwijspersoneel in het hoger onderwijs.
  
  
• Actieve diensten, brandweer en politie
  Als u actieve diensten presteert (onder andere postbodes, douaniers, loodsen, luchtverkeersleiders,…) of u werkt als brandweerman die rechtstreeks deelneemt aan de brandbestrijding of in het operationeel kader van de politie, dan wordt uw verhogingscoëfficiënt vanaf 2027 jaarlijks met 0,005 verminderd tot 1,025 in 2031. U behoudt dus een voordeel voor de berekening van uw vroegste pensioendatum.
  
  

Voorbeeld:

• An werkt haar volledige loopbaan als leerkracht in het lager onderwijs. Haar vroegst mogelijke ingangsdatum ligt na 2031.
  • Voor de diensten die ze presteert tot en met 2026 blijft de gunstige loopbaanbreuk 1/55 gelden voor de berekening van haar pensioenbedrag.
    Voor de diensten vanaf 1 januari 2027 geldt de standaard loopbaanbreuk 1/60 voor de berekening van haar pensioenbedrag.
  • Voor al haar diensten, voor én na 1 januari 2027 is dezelfde verhogingscoëfficiënt van toepassing, namelijk 1,025.
    Elk volledig jaar als leerkracht telt dus mee voor 12,30 maanden in plaats van 12 maanden voor de berekening van de vroegst mogelijke ingangsdatum van haar pensioen.
    
    
• Jan werkt zijn volledige loopbaan als lector in het hoger onderwijs. Zijn vroegst mogelijke ingangsdatum ligt na 2031.
  • Voor de diensten die hij presteert tot en met 2026 blijft de loopbaanbreuk 1/48 gelden voor de berekening van zijn pensioenbedrag.
    Voor de diensten vanaf 1 januari 2027 geldt de standaard loopbaanbreuk 1/60 voor de berekening van zijn pensioenbedrag.
  • Voor al zijn diensten, voor én na 1 januari 2027 is dezelfde verhogingscoëfficiënt van toepassing, namelijk 1.
    Elk volledig jaar als lector telt dus mee voor 12 maanden voor de berekening van de vroegst mogelijke ingangsdatum zijn pensioen.
    
    

 

Beperking van de aanneembaarheid van niet-gewerkte perioden – vanaf 2027

Eindeloopbaanregelingen en loopbaanonderbrekingen die u opneemt vanaf 2027 zullen slechts beperkt meetellen voor de berekening van uw pensioendatum.

• Voor perioden opgenomen vóór 1 januari 2027 verandert er niets.
• Thematische loopbaanonderbreking blijft ook vanaf 1 januari 2027 aanneembaar voor de berekening van het pensioen.
  
  

Eindeloopbaan

Bij bepaalde werkgevers (onderwijs, ...) bestaat de mogelijkheid van een verlof, terbeschikkingstelling of disponibiliteit voorafgaand aan pensioen. In deze periode, direct voorafgaand aan uw pensioen, kunt u als ambtenaar uw activiteiten verminderen of stopzetten terwijl u een deel van uw salaris of een wachtgeld blijft ontvangen.

Vanaf 1 januari 2027, kunnen deze perioden van eindeloopbaan voor maximum 24 maanden (dus 2 jaar) meetellen voor uw pensioen. Het maakt daarbij niet uit of u deze eindeloopbaanregeling voltijds of deeltijds opneemt.

Gebruikt u een eindeloopbaanregeling langer dan 24 maanden? Dan kan dit een invloed hebben op de vroegst mogelijke ingangsdatum van uw pensioen.

Overgangsmaatregelen eindeloopbaan:

Bent u op 31 januari 2025 al in een eindeloopbaanregeling?

Dan is deze maatregel niet op u van toepassing. U kunt met pensioen gaan op de voorziene datum en uw pensioenbedrag zal berekend worden aan de huidige regels.

Hebt u uw aanvraag voor een eindeloopbaanregeling ingediend vóór 1 februari 2025 om in te gaan vóór 1 januari 2026?

Dan is deze maatregel niet op u van toepassing. U kunt met pensioen gaan op de voorziene datum en uw pensioenbedrag zal berekend worden aan de huidige regels.

Hebt u uw aanvraag voor een eindeloopbaanregeling ingediend tussen 1 februari 2025 en vóór de publicatie van deze wetgeving in het Belgisch Staatsblad?

Dan verandert deze maatregel niets aan uw vastgestelde pensioendatum. De andere maatregelen die wijzigingen voorzien aan de berekening van het pensioenbedrag zijn wel op u van toepassing.

Loopbaanonderbreking

Loopbaanonderbreking die u neemt vanaf 1 januari 2027 is enkel nog aanneembaar voor uw pensioen als het gaat om het eindeloopbaanstelsel van de RVA vanaf 60 jaar.
Andere vormen van loopbaanonderbreking, uitgezonderd thematische loopbaanonderbreking, tellen vanaf 1 januari 2027 niet langer mee voor uw pensioen.

Neemt u een loopbaanonderbreking eindeloopbaan vanaf 60 jaar, dan is er dus geen invloed op de vroegst mogelijke ingangsdatum van uw pensioen. Er kan wel een invloed zijn op uw pensioenbedrag. De genomen loopbaanonderbreking komt namelijk enkel in aanmerking voor de berekening van het pensioenbedrag als er een bijdrage van 7,5 % wordt betaald als validatie.

Andere afwezigheden

Vanaf 1 januari 2027 tellen andere vormen van afwezigheid enkel nog mee voor uw pensioen als het gaat om zorgverlof of opleidingsverlof. Deze perioden tellen mee voor maximum 24 maanden voltijds. Neemt u het verlof bijvoorbeeld halftijds, dan kunnen er maximum 48 maanden meetellen.

Alle andere vormen van afwezigheid die u neemt vanaf 1 januari 2027, zonder zorg- of opleidingsmotief, tellen niet meer mee voor uw pensioen. Dit is ook zo als u nu al een loopbaanonderbreking of verlofstelsel zonder zorg- of opleidingsmotief neemt en dit nog doorloopt na 1 januari 2027. De perioden vanaf 2027 tellen niet langer mee voor het pensioen.

 
Wijzigingen die uw pensioenbedrag kunnen beïnvloeden

Verlenging termijn referentiewedde – vanaf 2027

Vandaag wordt het ambtenarenpensioen berekend op basis van de referentiewedde die gelijk is aan de gemiddelde wedde van de laatste 10 jaar van de loopbaan.

Voor de rustpensioenen die ingaan in 2027 en later wordt het aantal jaren waarop de referentiewedde wordt berekend stelselmatig opgetrokken. Op die manier zal het ambtenarenpensioen geleidelijk aan berekend worden op 45 jaar, net zoals het werknemerspensioen.

Werkte u minder dan 45 jaar, of minder dan het aantal jaren dat vermeld wordt bij uw geboortejaar in onderstaande als ambtenaar? Dan wordt uw volledige loopbaan als ambtenaar genomen.

De uitzondering voor personen geboren vóór 1 januari 1962 blijft behouden. Voor deze groep wordt de referentiewedde berekend op de gemiddelde wedde van de laatste 5 jaar.

Kunt u ten laatste 1 januari 2027 met vervroegd pensioen? Dan blijft de referentiewedde, ook als u uw pensioen uitstelt tot 2027 of later, berekend op de gemiddelde wedde van uw huidige referentieperiode.

Overzichtstabel:

 

Beëindigt u uw loopbaan als vastbenoemd ambtenaar bij HR Rail? Dan is onderstaande tabel op u van toepassing. 

Kunt u ten laatste 1 januari 2027 met vervroegd pensioen? Dan blijft de referentiewedde, ook als u uw pensioen uitstelt tot 2027 of later, berekend op de gemiddelde wedde van uw huidige referentieperiode. 

 

Beëindigt u uw ambtenarenloopbaan als militair? Dan is onderstaande tabel op u van toepassing. 

Kunt u ten laatste 1 januari 2027 met vervroegd pensioen? Dan blijft de referentiewedde, ook als u uw pensioen uitstelt tot 2027 of later, berekend op de gemiddelde wedde van uw huidige referentieperiode. 

 

 

Beperking van de aanneembaarheid van niet-gewerkte perioden – vanaf 2027

Eindeloopbaanregelingen en loopbaanonderbrekingen die u opneemt vanaf 2027 zullen slechts beperkt meetellen voor de berekening van uw pensioenbedrag.

• Voor perioden opgenomen voor 1 januari 2027 verandert er niets.
• Thematische loopbaanonderbreking blijft ook vanaf 1 januari 2027 aanneembaar voor de berekening van het pensioen.
  
  

Eindeloopbaan

Bij bepaalde werkgevers (onderwijs, ...) bestaat de mogelijkheid van een verlof, terbeschikkingstelling of disponibiliteit voorafgaand aan pensioen. In deze periode, direct voorafgaand aan uw pensioen, kunt u als ambtenaar uw activiteiten verminderen of stopzetten terwijl u een deel van uw salaris of een wachtgeld blijft ontvangen.

Vanaf 1 januari 2027, kunnen deze perioden van eindeloopbaan voor maximum 24 maanden (dus 2 jaar) meetellen voor uw pensioen. Het maakt daarbij niet uit of u deze eindeloopbaanregeling voltijds of deeltijds opneemt.

Gebruikt u een eindeloopbaanregeling langer dan 24 maanden? Dan kan dit een invloed hebben op de vroegst mogelijke ingangsdatum van uw pensioen. Ook het bedrag van uw pensioen kan lager zijn als een deel van uw eindeloopbaanregeling niet meetelt voor uw pensioen.

Loopbaanonderbreking

Loopbaanonderbreking die u neemt vanaf 1 januari 2027, is enkel nog aanneembaar voor uw pensioen als het gaat om het eindeloopbaanstelsel van de RVA vanaf 60 jaar.
Andere vormen van loopbaanonderbreking, uitgezonderd thematische loopbaanonderbreking, tellen vanaf 1 januari 2027 niet langer mee voor het pensioen.

Neemt u een loopbaanonderbreking eindeloopbaan vanaf 60 jaar, dan is er dus geen invloed op de vroegst mogelijke ingangsdatum van uw pensioen. Er kan wel een invloed zijn op uw pensioenbedrag. De genomen loopbaanonderbreking komt namelijk enkel in aanmerking voor de berekening van het pensioenbedrag als er een bijdrage van 7,5 % wordt betaald als validatie.

Andere afwezigheden

Vanaf 1 januari 2027 tellen andere vormen van afwezigheid enkel nog mee voor uw pensioen als het gaat om zorgverlof of opleidingsverlof. Deze perioden tellen mee voor maximum 24 maanden voltijds. Neemt u het verlof bijvoorbeeld halftijds, dan kunnen er maximum 48 maanden meetellen.

Alle andere vormen van afwezigheid die u neemt vanaf 1 januari 2027, zonder zorg- of opleidingsmotief, tellen niet meer mee voor uw pensioen. Dit is ook zo als u nu al een loopbaanonderbreking of verlofstelsel zonder zorg- of opleidingsmotief neemt en dit nog doorloopt na 1 januari 2027. De perioden vanaf 2027 tellen niet langer mee voor het pensioen. Perioden die niet meetellen, hebben niet alleen een invloed op uw pensioenleeftijd, maar ook op het bedrag van uw pensioen.

 
Afschaffing gunstigere loopbaanbreuken voor diensten gepresteerd vanaf 2027

Vandaag hebben sommige ambtenaren gunstigere loopbaanbreuken voor de berekening van hun pensioendatum en pensioenbedrag.

Vanaf 1 januari 2027 worden alle voordeligere loopbaanbreuken vervangen door 1/60. Dit betekent dat als u recht had op een gunstigere loopbaanbreuk dan 1/60, de diensten die u na 31 december 2026 presteert in het pensioen zullen worden verrekend aan het tantième 1/60.

De loopbaanbreuk heeft een impact op de berekening van het pensioenbedrag als ambtenaar. Enkele voorbeelden:

• Jan werkt zijn volledige loopbaan als politieagent. Zijn vroegst mogelijke ingangsdatum ligt in 2040. Voor de diensten uitgevoerd tot en met 2026 is de loopbaanbreuk 1/50 van toepassing, de diensten worden dus gedeeld door breuk 600 (= 50 x 12). Voor diensten uitgevoerd vanaf 1 januari 2027 is er geen gunstiger loopbaanbreuk meer van toepassing, deze diensten worden gedeeld door breuk 720 (= 60 x 12).
• An werkt haar volledige loopbaan als leerkracht. Haar vroegst mogelijke ingangsdatum ligt in 2040. Voor de diensten uitgevoerd tot en met 2026 is de loopbaanbreuk 1/55 van toepassing, de diensten worden dus gedeeld door breuk 660 (= 55 x 12). Voor diensten uitgevoerd vanaf 1 januari 2027 is er geen gunstiger loopbaanbreuk meer van toepassing, deze diensten worden gedeeld door breuk 720 (= 60 x 12).

Politieke mandatarissen

Ook voor mandatarissen (burgemeesters, schepen, OCMW-voorzitter of BCSD-voorzitter) wordt de loopbaanbreuk in de pensioenberekening aangepast vanaf 01.01.2027:

• Voor mandaatperiodes vóór 1 januari 2012: jaarwedde x 3,75 x aantal gepresteerde volledige maanden/1200
• Voor mandaatperiodes vanaf 1 januari 2012: jaarwedde x (3,75/180) x (aantal gepresteerde volledige maanden/12)
• Aanpassing voor mandaatperiodes vanaf 1 januari 2027: jaarwedde x (3,75/225) x (aantal gepresteerde volledige maanden/12)

Voor mandatarissen die geboren zijn vóór 1 januari 1957 tellen alle mandaatperiodes tot en met 31 december 2026 mee op basis van de formule: jaarwedde x 3,75 x aantal gepresteerde maanden/1200.

 
Afschaffing pensioen wegens lichamelijke ongeschiktheid

 

Het pensioen wegens lichamelijke ongeschiktheid wordt afschaft en er wordt overgestapt naar een verzekering voor arbeidsongeschiktheid en invaliditeit zoals in de private sector.

Lees meer op de pagina Pensioen wegens ziekte

  
Stopzetting perequatie ambtenarenpensioenen

De perequatie van de ambtenarenpensioenen wordt afgeschaft vanaf de maand volgend op de publicatie van de wetgeving in het Belgisch Staatsblad.

Bent u gepensioneerd en hebt u in het verleden perequaties ontvangen, dan blijft u deze behouden.

 

Veelgestelde vragen
 

Weg van het regeerakkoord van 31 januari 2025 naar effectieve wetgeving

Op 31 januari 2025 werd het regeerakkoord afgesloten.

Lees hier het hoofdstuk over pensioenen van het regeerakkoord.

De plannen in dit regeerakkoord moeten nog verder uitgewerkt en goedgekeurd worden. Pas daarna zullen ze omgezet worden in wetgeving.

Hoe worden deze plannen omgezet in concrete wetten? Bekijk hier het traject:

Lees meer over de pensioenhervorming van 2021 – 2024.

Wilt u op de hoogte blijven?

• Schrijf u in voor onze nieuwsbrief.
• Raadpleeg regelmatig deze pagina.
• Volg ons op sociale media. Abonneer u daarom op onze FacebookpaginaOpent in een nieuw venster en volg onze InstagrampaginaOpent in een nieuw venster.
• Luister naar onze podcast Pensioenpraatjes!

'Pensioenhervorming van 2025-2029' anders uitgelegd